Schijnzelfstandigheid. Minister Aartsen breekt Wet VBAR open (wat nu?)
editWat was Wet VBAR ook alweer?
Wet VBAR stond voor Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden. Het voorstel had twee delen.
Verduidelijkingsdeel: een uitgebreid kader om te bepalen wanneer je zelfstandige bent en wanneer werknemerschap.
Rechtsvermoeden: bij lage tarieven zou sneller het vermoeden kunnen ontstaan dat iemand eigenlijk werknemer is (tenzij de opdrachtgever kan aantonen dat het echt zelfstandigheid is).
Wat verandert er nu?
De minister kiest ervoor om, de wet te splitsen, het verduidelijkingsdeel (het “zware” beoordelingskader) niet op dezelfde manier door te zetten en het rechtsvermoeden als aparte wet verder te brengen.
Plannen die eerder gekoppeld waren (zoals sectorale rechtsvermoedens en een toetsingscommissie) gaan nu niet tegelijk mee en schuiven waarschijnlijk door naar een latere zelfstandigenwet.
Wat blijft wél overeind?
Wat overblijft is dus vooral rechtsvermoeden van werknemerschap bij een laag uurtarief. In de communicatie rond dit onderwerp wordt een tariefgrens genoemd van grofweg €36–€38 per uur.
Waar komt dit op neer? Werkt iemand onder die grens en doet diegene een beroep op het rechtsvermoeden, dan moet de opdrachtgever kunnen onderbouwen dat het tóch echt een opdracht relatie is.
Wat betekent dit praktisch voor de zorg?
Dit signaal is vooral belangrijk aan de onderkant van de markt: daar waar tarieven dicht bij (of onder) die grens liggen.
Wat je in de praktijk kunt verwachten is meer aandacht voor tariefafspraken (mogelijk opwaartse druk rond de grens). Meer focus op dossiervorming, opdrachtgevers willen beter kunnen aantonen dat iemand echt als zelfstandige werkt (afspraken, scope, mate van aansturing). Nog géén nieuw (allesomvattend) toetsingskader via VBAR, omdat dat verduidelijkingsdeel nu juist is losgelaten.
Wat is slim om nu te doen?
Als je met schijnzelfstandigheid te maken hebt (zzp’er of opdrachtgever), zijn dit de nuchtere aandachtspunten.
Check je tariefpositie, zit je structureel rond een lage-tariefgrens dan is dit echt belangrijk. Leg afspraken helder vast, dus duidelijke opdrachtomschrijving, verantwoordelijkheden, ruimte in uitvoering etc. Denk aan hiërarchische aansturing alsof iemand in loondienst is (dit blijft in bredere zin een kernrisico bij schijnzelfstandigheid).
Heeft u nog vragen of zorgen die u bij ons wilt neerleggen, stuur ons dan vrijblijvend een bericht.
Meest gestelde vragen
Wat zijn rode vlaggen voor zzp’ers?
- Je hebt in de praktijk geen ruimte om opdrachten te weigeren of tijden te bespreken
- Je krijgt dezelfde aansturing als medewerkers en wordt daarop aangesproken
- Je draait structureel mee in teamverantwoordelijkheden alsof je vast personeel bent
- Je rol groeit “vanzelf” uit tot alles wat er blijft liggen (zonder nieuwe opdracht/afspraken)
Welke documenten helpen het meest als je later moet aantonen dat iemand écht zelfstandig werkt?
Niet alleen een contract. Het helpt juist om een klein dossier te hebben dat laat zien hoe de samenwerking werkt, zoals:
Duidelijke opdrachtomschrijving (scope, verantwoordelijkheden, grenzen).
Afspraken over vervanging/afzegging.
Afspraken over planning/ruimte en hoe wijzigingen worden besproken.
Communicatie die laat zien dat er geen HR-achtige aansturing is (geen functioneringscyclus).
Facturen/urenregistratie die passen bij een opdrachtrelatie Kortom: bewijs dat het in de praktijk klopt, niet alleen op papier.
Wat is het verschil tussen kaders en gezag in de zorg?
Goede vraag.
Kaders: protocollen, kwaliteitseisen, veiligheid, dossierplicht, meldcodes. Dit zijn regels waar iedereen zich aan houdt.
Gezag: aansturing alsof iemand werknemer is, bijvoorbeeld inhoudelijk voorschrijven hoe je je vak uitvoert, of je behandelen alsof je in een hiërarchie valt met beoordeling/discipline.
Het verschil zit vaak in toon en praktijk: zo doen we dit veilig vs. jij moet het precies zo doen omdat wij je aansturen.
Wat als je boven de tariefgrens zit? Ben je dan veilig?
Niet automatisch. Boven de grens kan schijnzelfstandigheid nog steeds spelen als de samenwerking in de praktijk werknemer-achtig is (veel gezag, vaste roosters zonder ruimte, HR-achtige beoordeling). Zie tarief vooral als extra risicofactor, niet als vrijbrief.
Wat telt mee voor dat uurtarief? Alleen je basis uurtarief?
In de praktijk is dat vaak het eerste waar discussie over ontstaat. Denk aan reiskosten, onregelmatigheidstoeslagen, bemiddelingskosten, btw, onbetaalde administratie-uren etc. Het is verstandig om vooraf vast te leggen wat jullie als tarief hanteren en hoe dat zich verhoudt tot de totale opdracht (zodat je achteraf niet over definities hoeft te vechten).
Geldt het rechtsvermoeden automatisch als je onder de tariefgrens zit?
Nee. Het rechtsvermoeden is meestal iets waar een werkende zich op kan beroepen (bijvoorbeeld bij een conflict). Het is dus niet per se automatisch loondienst, maar het verandert wel de bewijspositie. De opdrachtgever moet dan aannemelijk maken dat het toch een echte opdracht relatie is.
comments
Add comment